Tsunami-herdenking hartverscheurend ; Koninklijke familie tot tranen toe geroerd

Carl MureauTsunami

koh phi phi

Algemeen Dagblad – 26 januari 2005 – Foto Carl Mureau

De meeste indruk maken de woorden van twee getroffenen zelf. “Ik denk dat jij de kinderen hebt gered”, zegt Jannie van der Tuin, die haar man Henk verloor bij Khao Lak, tijdens de tsunami op tweede kerstdag. Hij gleed uit toen hij zijn twee dochters bergop in veiligheid bracht. “Jouw leven voor hun leven? Soms voel ik het zo. Mensen die dat horen, herkennen je hierin. Dat je het niet overleefde, dat doet zo’n pijn.” Hun droomreis naar Nieuw-Zeeland, met Thailand als tussenstop, zou afgelopen zondag voorbij zijn. Zaterdag (Jannie: ‘een dag te vroeg’) kwam Henks lichaam in Nederland aan. “Als het stil is, voel ik de pijn in mijn buik. Ik heb je niet meer kunnen zien, geen afscheid kunnen nemen.”

De herdenking van de Nederlandse slachtoffers van de tsunami in de Ridderzaal, gistermiddag. Zo’n 300 getroffenen zijn bijeen. Aan het eind van de bijeenkomst heeft de koningin voor hen een luisterend oor en woorden van troost. Beatrix legt haar hand op een schouder en pinkt zelf een traantje weg.

“Ze leefde echt met ons mee, een warme vrouw, het was heel bijzonder”, zegt Ingrid de Vries. Haar man Robin: “Ik houd hier een goed gevoel aan over. Dit helpt ons toch weer het allemaal beter een plaats te geven.” Het echtpaar uit Diemen overleefde met dochter Isabelle (12) de ramp op het Thaise eiland Phi Phi, maar verloor daar wel dochter Dominique (17).

Als die zeebeving er niet was geweest, zouden al deze mensen nu met familie of vrienden door fotoalbums snuffelen. Maar de tsunami kwam en eiste talloze levens. Bij de herdenking zijn mensen die de ramp zelf hebben meegemaakt, sommigen nog steeds zichtbaar gewond. Anderen hebben een naaste verloren. Wie ‘geluk’ had, kon zijn geliefde al begraven, twaalf Nederlandse doden zijn geidentificeerd. Maar zo’n dertig landgenoten zijn nog steeds vermist; hun families leven in slopende onzekerheid.

‘Wie een dierbare mist, is een deel van zichzelf kwijt’

“Iemand missen van wie je houdt, voelt als een gapende leegte in je hart”, spreekt premier Balkenende op de herdenkingsbijeenkomst in de Ridderzaal. “Het gemis van een geliefde gaat zo diep als het menselijk gevoel maar reiken kan. Wie een dierbare mist, is een deel van zichzelf kwijt.” Hij steekt allen een hart onder de riem. “Alle Nederlanders vormen vandaag een kring om de Nederlandse getroffenen.”

Tot die kring behoren in Den Haag onder anderen kroonprins Willem-Alexander, zijn vrouw Maxima met nieuwe coupe (a la Estelle Gullit), de zo bekritiseerde minister Remkes (Binnenlandse Zaken) en zes ambassadeurs van de getroffen landen. Er is stemmige muziek en dichter Rutger Kopland leest voor uit eigen werk.

Bert Rutgers (67) moest vorige week zijn zoon David (33) begraven. Hij overleed op Phi Phi. “Wat is dat voor leven dat zoveel dood brengt”, vraagt vader zich af wanneer hij de zaal toespreekt. “Sinds tweede kerstdag is ook ons leven meegesleurd in die niets en niemand ontziende vloed. Sinds die dag is alles veranderd, plotseling, en niets is meer vanzelfsprekend. Heel mijn leven, mijn horen, mijn zien, mijn spreken en mijn zwijgen, mijn dag en mijn nacht, staan in het teken van dit onverbiddelijke gegeven: Er wordt geen teken van leven meer vernomen van David die mij lief is.”

Bij deze droeve woorden wellen tranen in veler ogen. Ook Maxima en Beatrix grijpen naar een tissue. Na afloop van de herdenking spreken zij met tientallen getroffenen. Ook Willem-Alexander, Margriet, Pieter en premier Balkenende nemen de tijd. Het programma loopt flink uit. Die warme belangstelling doet de nabestaanden goed. “We zijn allemaal erg onder de indruk”, zegt een zwager van Jannie van der Tuin na afloop. Prins Willem-Alexander roept Nederlanders op als toerist de getroffen gebieden in Azie te bezoeken. In het tv-programma Twee Vandaag zei de prins dat hij zelf ‘zo snel mogelijk’ als toerist die kant op gaat. “We moeten die mensen een hart onder de riem steken.”

© 2005 PCM Uitgevers B.V.