Gewone Rus betaalt de droom van Poetin

Carl MureauJournalist, Olympische Spelen, Sotsji, Sport

AD/Algemeen Dagblad – 12 december 2013 – Foto Carl Mureau

AMSTERDAM | Over een kleine 2 maanden beginnen de Winterspelen in Sotsji. Terwijl duizenden sporters wereldwijd strijden voor een olympisch ticket, belichten twee filmmakers de schaduwzijde van deze Spelen. De teneur: voor Poetins feestje moet alles wijken.  

Gastarbeiders die compleet worden uitgeknepen, burgers die hun huis kwijtraken zonder compensatie, een aannemer die corruptie hekelt en Rusland ontvlucht, een milieuactivist die zijn leven niet zeker is. Die beelden blijven op je netvlies branden na het zien van twee verse documentaires over Sotsji 2014.

,,Wie straks naar de Spelen gaat, is onderdeel van Poetins droom,” vertelt de Nederlandse regisseur Hans Pool. ,,De Russen zijn geweldig, maar het land is niet oké. De Spelen zijn een feestje van de rijke Russen en de onderkant van de samenleving betaalt de rekening.”

Keihard

Pool maakt die boodschap schrijnend zichtbaar in zijn film Poetins Olympische Droom, vanaf vandaag te zien in Nederlandse filmhuizen. Pools Russische collega Alexander Gentelev deed iets vergelijkbaars, onder de titel Putin’s Games. De twee films maken keihard duidelijk dat aan het sporten in Sotsji een zwarte schaduwzijde kleeft.

Corruptie leidde ertoe dat deze Spelen de duurste ooit worden. Ze kosten zo’n 50 miljard dollar, ofwel 37 miljard euro. In de documentaires vertelt de Russische aannemer Valeri Morozov hoe de corruptie in zijn werk gaat. Hij doet zijn verhaal wel vanuit Londen. Daar is hij heen gevlucht, want in zijn thuisland loopt zijn leven gevaar.

sotsji2

Al die nieuwe stadions, wegen en skipistes zijn niet zo duur geworden, doordat de werklui hoge lonen eisten. Vroeger diende Sotsji nog als kuuroord voor de arbeiders uit alle uithoeken van de Sovjet-Unie. Ze werden, op kosten van de vakbonden, vertroeteld in dit subtropische paradijs aan de Zwarte Zee. Nu komen ze opnieuw uit alle windstreken, maar ze moeten werken tot ze erbij neervallen. Pool: ,,Vroeger werd goed voor ze gezorgd, nu worden ze totaal uitgezogen.”

Omdat onderweg veel geld aan strijkstokken blijft hangen, krijgen de duizenden bouwvakkers niet of nauwelijks uitbetaald. Regisseur Pool laat zien dat niet alleen deze arbeiders hiervan de dupe zijn, maar bijvoorbeeld ook hun huisbazin. Die krijgt geen huurpenningen, maar moet wel een stevige hypotheek betalen. Uit medelijden zie je haar nog wel koken voor haar gasten. ,,Maar ze vertelde ons dat ze ’s avonds huilt van wanhoop,” aldus Pool. ,,En zij was niet de enige.’´

Zware tol

De stadions zullen straks prima in orde zijn, het transport zal deugen en zelfs vanaf de peperdure skischans zullen olympische springers schitteren. Maar deze Winterspelen eisen wel een zware tol. Niet alleen mensen zijn uitgebuit, of botweg op straat gezet, ook flora en fauna hebben te lijden gehad. Wie protesteert, belandt op een dag in de berm, omdat de remmen van zijn motor zijn doorgesneden.

Het was niet makkelijk te filmen, melden beide regisseurs. ,,Je krijgt te maken met een duistere wereld van tegenwerking,” vertelt Pool, die vier reizen naar de Zwarte Zee moest maken om zijn materiaal te vergaren. De Spelen zullen doorgaan, niemand mag Poetins feestje bederven. Dat de schaatsers, skiërs, bobbers en shorttrackers naar Sotsji gaan, is logisch, vindt ook Pool. ,,Het is ook hun olympische droom, net als van Poetin. Maar wees kritisch. Doe je mond open. De gewone man, die nu het gelag betaalt, ziet dat zeker als steun.”

 

Copyright 2013 De Persgroep Nederland BV